Archiwum kategorii: Ameryka

Z dziejów amerykańskiej pogardy

szyb nafotwy

Szyb naftowy na północ od Pawhuska – jeden z setek w okolicy.

27 maja 1921 roku w krzakach na obrzeżach miasteczka Pawhuska w Oklahomie znaleziono gnijące zwłoki mężczyzny. Tego samego dnia nad strumieniem w okolicach Fairfax, czterdzieści kilometrów na zachód od Pawhuska, natrafiono na rozkładające się, spuchnięte zwłoki kobiety. Twarzy ofiar nie sposób było zidentyfikować, bo nic z nich nie zostało. Obie ofiary zabito strzałami w głowę. Obie należały do ludu Osedżów, były spokrewnione, a zbrodni dokonano w indiańskim rezerwacie. Niecałe dwa miesiące później zmarła matka zamordowanej kobiety. Najprawdopodobniej została otruta.

Czytaj dalej

Reklamy

Z dziejów dumnych łupieżców

Edwin Sweeney, „APAcze”, recenzja w „Nowych Książkach” 5/2018.

Bartosz Hlebowicz Czytaj dalej

Piekło na ziemi proroków

Bartosz Hlebowicz

Zasługą di Giovanni jest sugestywny opis wojny jako nigdy nie kończącego się oczekiwania, odmierzanego wypalanymi papierosami i regularnymi nalotami helikopterów z bombami beczkowymi; a także uchwycenie momentów, w których z zabójczą prędkością normalność przeistacza się w nienormalność, sąsiedzi zamieniają się we wrogów, a pokój w wojnę.

Czytaj dalej

Swojska Ameryka

Prowadzone „na luzie” zapiski Zbigniewa Białasa, anglisty z Sosnowca, z pobytu na amerykańskiej prowincji i podróży przez połowę Stanów. Zero sztucznego zachwytu Ameryką, ale na szczęście brak też przemądrzałej krytyki.

Czytaj dalej

Dzidiana Solska. Odeszła krakowska legenda

„Była jak kakadu, rajski ptak. Zwłaszcza w stanie wojennym wyróżniała się bardzo na tle szarych ludzi”.

skrotowa

Zmarła Dzidiana Solska, modelka i wróżka z Krakowa, jeden ze znaków rozpoznawczych miasta (kto jej nie spotkał pod Sukiennicami albo w którejś z knajp, jak przepowiadała przyszłość?), niestrudzenie snująca legendy o samej sobie. Osiemnaście lat temu ugościła mnie i przez kilka dni wędrowaliśmy razem po ulicach, barach i różnych firmach Krakowa, dzięki czemu mogłem obserwować ją w akcji i napisać o niej reportaż. Poznałem też Józefa, jej nieodłącznego towarzysza i szofera. Nie wiem, co się z nim dziś dzieje.

Wyciągam ten stary tekst i z wielką przyjemnością odczytuję opowieści pani Solskiej. Wielu z nich już nie pamiętałem. Czytaj dalej

W Kraju Indian wrze

Bartosz Hlebowicz

TYGODNIK POWSZECHNY 01-02/2017

standing-rock

Siuksowie, Pajuci, Mohawkowie – oni wszyscy i jeszcze parę setek innych indiańskich grup tubylczych w USA nadal muszą walczyć o zachowanie resztek suwerenności. A ich przeciwnikami coraz częściej są wielcy biznesmeni i “zwykli obywatele”, którzy wdziali kowbojskie stroje i poczuli się potomkami zdobywców Dzikiego Zachodu.

Zdumiewające, jak często w tej historii pojawi się, wyskakując niczym biały królik z kapelusza, niejaki Donald Trump.

Ale to nie jest opowieść o nim, lecz o Tubylczych Amerykanach.

W opowieści tej zawsze będą w niej wyzysk, stereotypy i rasizm, odziedziczone z epoki kolonialnej. I zawsze będą w niej Indianie oraz kowboje. I walka o suwerenność. (…)

Siuksowie protestują przeciw ropociągowi Dakota Access Pipeline, który miałby przechodzić przy północnej granicy ich rezerwatu w Północnej Dakocie i przebiegać pod jeziorem Oahe na rzece Missouri, będącej głównym źródłem wody dla Siuksów. (…)

Cały artykuł w “Tygodniku Powszechnym” 01-02/2017.

 

Ciastko od Geronima

taos-i-inne-151bDziennik z podróży po indiańskiej Ameryce

Brał mnie może za turystę, który przemierzył pół świata, by zobaczyć Monument Valley, podczas gdy tuż obok płynie życie ubogich — sądząc po zabudowaniach — ludzi. Może myślał, że nic mnie to nie obchodzi, podziwiam tylko monumentalne skały. A prawda jest taka, że bardzo mnie obchodzi, tylko nie zawsze wiem, jak zapytać, żeby nie zostać wziętym za intruza.

Czytaj dalej